Back

ⓘ Յովհաննէս Բարսեղեան. Յովհաննէս Խաչատուր Բարսեղեան, Մաստարա, Էջմիածին, Հայաստանի Առաջին Հանրապետութիւն - 2 Օգոստոս 2014, Երեւան, Հայաստան, հայ լեզուաբան, բանասիր ..



                                               

Պարթեւաստան

Պարթեւաստան կամ Պարթեւստան, Կասպից ծովու հարաւային եւ հարաւ-արեւելեան շրջաններուն մէջ Ք․ա․ 250 թուականին առաջացած պետութիւն, որուն բնիկ ժողովուրդը՝ պարթեւները Ք․ա․ 3-2 դարերու ընթացքին կարողացան իրենց տիրապետութեան ենթարկել Հնդկաստանէն մինչեւ Միջագետք ինկած ընդարձակ տարածքները։ Թուլանալով Հռոէեական տերութեան հետ վարուող անընդմէջ պատերազմներու ընթացքին՝ դադրած է գոյութիւն ունենալէ Ք․ե․ 220-ական թուականներուն՝ իյնալով իրենց հպատակ պարսիկներու ապստամբութեան արդիւնքին։ Պարթեւաստանը իր գոյութեան ընթացքին կը կառավարուէր Արշակունի հարստութեան կողմէն, որուն մէկ ճիւղաւորումը Ք․ե․ 1-ին դարուն կը բար ...

                                               

Ճաքարթա

Ճաքարթա Ինտ․՝ Jakarta. մինչեւ 1527 թուական Սունտա Քելափա, մինչեւ 1619 թուական Ճայքարթա, մինչեւ 1942 թուական՝ Պաթաւիա), Ինտոնեզիոյ մայրաքաղաքն է, նաեւ երկրի ամենամեծ քաղաքը։ կը գտնուի Ճաւա կղզիին հիւսիս արեւմտեան մասը, բաժնուած է 5 շրջաններու։ Հիմնադրուած է 1527 թուականին, իսկ 1580 թուականին ստացած է քաղաքի կարգավիճակ։ Ընդհանուր մակերեսը կը կազմէ 664 քմ², բնակչութիւնը ըստ 2010 թուականին կատարուած մարդահամարի տուեալներուն 9 607 787 մարդ։ Ծովու մակարդակէն միջին բարձրութիւնը կը կազմէ ընդամէնը 8 մ։

                                               

Դեղին (գոյն)

Դեղին, արեւին, ոսկիի գոյնն է։ Դեղինը կազմուի երկու գոյներէ՝ կարմիր եւ կանանչ։ Դեղինին ալիքները կը սկսին 570-նանոմեթրէ եւ կը վերջանան 580-ով։ Գոյներու սփեքթրին մէջ դեղինը կը գտնուի կանանչին եւ նարնջագոյնին միջեւ:

                                               

Հանովըր

Հանովըր, քաղաք Գերմանիոյ մէջ, Ներքին Սաքսոնիայի վարչական կեդրոնը։ Հանովըրը ունի մօտ 530 000 բնակչութիւն, կը գտնուի Հիւսիսային ծովէն 160 քմ իսկ Պալթեան Ծովէն 200 քմ հեռաւորութեան վրայ։ Ամենաբարձր կէտը Քրոնսպերկ լեռն է՝ 118 մ։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը կը կազմէ 8.7 °C, տեղումները 644 մմ։ Մակերեսի 34.1 %-կը կազմեն կառոյցները, 15.5 %-ը հաղորդակցութիւնները, 11.4 %-ը անտառները, 14.7 %-ը այլ կանաչապատ տարածքները, 15.8 %-ը գիւղատնտեսական տարածքները եւ այգիները։

                                               

Օհայo

Օհայօ Ohio /oʊˈhaɪoʊ, նահանգ ԱՄՆ-ի արեւելեան մասի մէջ։ 17-րդ նահանգն է, որ ԱՄՆ-ի կազմի մէջ ընդգրկուած: Նահանգի մայրաքաղաքը եւ խոշորագոյն քաղաքը Քոլումպուսն է։ Բնակչութեան խտութեամբ նահանգը երկրի մէջ կը զբաղեցնէ 10-րդ տեղը։ "Օհայօ" անունը ծագում առած է Iroquois իրօքուեզներու "ohi-yo’" բառէն, որ կը նշանակէ "ոչ մեծ գետ": Նահանգի կառավարութիւնը բաղկացած է գործադիր իշխանութիւնէ, որու գլուխ կանգնած է նահանգապետը, օրէնսդիր մարմինէն, որ կը ներառէ Օհայօյի Գլխաւոր Ժողովը եւ դատական իշխանութիւնէն, որը կը ղեկավարէ Գերագոյն դատարանը։ Ներկայիս Օհայօն 18 ներկայացուցիչ ունի ԱՄՆ Ներկայացուցիչներու պալատին մէջ։

                                               

Իպերական Թերակղզի

Իպերական Թերակղզի, տեղակայուած է Եւրոպայի հարաւ արեւմտեան մասին մէջ եւ կընդգրկէ ներկայիս Սպանիոյ, Փորթուկալի, Ֆրանսայի, Անտորրայի տարածքները եւ Մեծ Բրիտանիոյ տիրապետութեան տակ գտնուող Ճիպրալթարը։ Հարաւ արեւելքէն եւ արեւելքէն սահմանակից է՝ Միջերկրական ծովուն, արեւմուտքէն, հարաւէն եւ հարաւ արեւմուտքէն՝ Ատլանտեան ովկիանոսին, իսկ հարաւ արեւելքէն որոշ հատուածով սահմանակից է Եւրոպայի միւս տարածքներուն։ Անիկա Եւրոպայի երկրորդ մեծ թերակղզին է, որուն մակերեսը 580.000 քմ.² է։

                                               

Սահարա Անապատ

Սահարան տարածքով աշխարհի երկրորդ ամենամեծ անապատն է, Անթարքթիքայէն ետք։ Անիկա կը գտնուի հիւսիսային Ափրիկէի մէջ, Կարմիր ծովէն մինչեւ Ատլանտեան ովկիանոս եւ Աթլասի լեռներու հարաւային լանջերէն ու Միջերկրական ծովէն մինչեւ Սուտան։ Արեւմուտքէն արեւելք Սահարան կը տարածուի շուրջ 5500 Քմ., իսկ հիւսիսէն հարաւ՝ 2000 Քմ.։ Սահարայի տարածքը 8.5 միլիոն Քմ.² է։ Սահարան գրեթէ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու կամ Չինաստանի չափ է եւ Աւստրալիայէն աւելի լայն է։ Սահարան ամբողջութեամբ ներառուած է ափրիկեան տարածքին մէջ։ Սահարան աշխարհի ամենամեծ անապատն է ոչ բեւեռային գօտիին մէջ։ Արեւմուտքէն անիկա Ատլանտեան ովկիանոսէն ...

                                     

ⓘ Յովհաննէս Բարսեղեան

Յովհաննէս Խաչատուր Բարսեղեան, Մաստարա, Էջմիածին, Հայաստանի Առաջին Հանրապետութիւն - 2 Օգոստոս 2014, Երեւան, Հայաստան), հայ լեզուաբան, բանասիրական գիտութիւններու տոքթոր, փրոֆէսոր, ՀՀ գիտութեան վաստակաւոր գործիչ, ՀՀ Նախագահի մրցանակակիր, Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանի ասպետ ։

                                     

1. Կրթութիւն

Աւարտած է Մաստարայի եօթնամեայ եւ Թալինի միջնակարգ դպրոցները։ 1938-ին ընդունուած է ԵՊՀ լեզուագրական բաժանմունքը։ 1941-ին 4-րդ տարեշրջանի ընթացքին, զօրակոչուած է բանակ, մասնակցած է Հայրենական Մեծ պատերազմին։ Երրորդ անգամ ծանր վիրաւորուելէ ետք, 1943-ին աւարտելով բանակի ծառայութիւնը, շարունակած է ուսումը եւ 1944-ին աւարտած համալսարանը։ 1945-1948 տոքթորական վկայականը ստացած է ԵՊՀ-էն։

                                     

2. Աշխատանքային գործունէութիւնը

1952-ին, պաշտպանած է թեկնածուական, 1981-ին, տոքթորական ատենախօսութիւն։ 1955-ին անոր շնորհուած է տոցենտի, իսկ 1984-ին փրոֆէսորի կոչում։

1946-1948 Յովհաննէս Բարսեղեան եղած է ԵՊՀ հայոց լեզուի ամպիոնի դասախօս, որմէ ետք, մինչեւ 1958, Երեւանի հեռակայ պետական մանկավարժական հիմնարկի հայոց լեզուի ամպիոնի դասախօս։ 1958-ին, ան կրկին տեղափոխուած է ԵՊՀ եւ 1969 ընտրուած է հայոց լեզուի ամպիոնի վարիչ։

1977-1985 եղած է բանասիրութեան բաժանմունքի ղեկավար, 1985-1990 հայոց լեզուի պատմութեան ամպիոնի հիմնադիր-վարիչ։

                                     

3. Գործեր

Բարսեղեանը հեղինակ է քանի մը տասնեակ գիտական յօդուածներու, աւելի քան 20 մենագրութեան, որոնց շարքին՝ "Արդի հայերէնի բայի եւ խոնարհման տեսութիւն" Երեւան, 1953, "Մանուկ Աբեղեանի հինգ հոլովի տեսութիւնը եւ նրա հին ու նոր քննադատութիւնները" Երեւան, 1967, "Հայերէնի խօսքի մասերու տարբերակման տեսութիւնները" Երեւան, 1975, "Հայերէնի խօսքի մասերի ուսմունքը" Երեւան, 1980։

1964-էն սկսեսլ, անոր խմբագրութեամբ, լրացումներով ու մեկնութիւններով պարբերաբար լոյս կը տեսնէ "Թերմինաբանական ուղեցոյցը" վերջինը՝ Երեւան, 2006։

Ան փրոֆէսորներ Թ. Խ. Յակոբեանի եւ Ստ. Տ. Մելիք-Բախշեանի հետ համահեղինակ է հինգ հատորեայ "Հայաստանի եւ յարակից շրջանների տեղանունների բառարանի" ն Երեւան, 1986-2001։ Գործընկերներուն մահէն ետք, ան խմբագրած ու հրատարակութեան պատրաստած է յիշեալ բառարանի վերջին երկու ստուարածաւալ հատորները։

2003-ին, այդ եզակի բառարանն արժանացած է ՀՀ Նախագահի մրցանակ։ Յովհաննէս Բարսեղեանի համահեղինակութեամբ կազմուած են հանրակրթական դպրոցի 4-րդ Երեւան, 1970 եւ 5-7-րդ Երեւան, 1965 դասարաններու "Հայոց լեզու" դասագիրքերը։

Բարսեղեանը 1969-1972 եղած է ԵՊՀ կուսկոմիտէի առաջին քարտուղար։

1955-էն ան կատարած է ՀԽՍՀ Մինիստրների խորհուրդին առընթեր թերմինաբանական կոմիտէի, իսկ 1992-էն ՀՀ կառավարութեան առընթեր լեզուի պետական տեսչութեան հայերէնի բարձրագոյն խորհուրդի գիտքարտուղարի պարտականութիւնները։



                                     

4. Պարգեւներ եւ Կոչումներ

1970-ին, Յովհաննէս Բարսեղեան արժանացած է ՀԽՍՀ գիտութեան վաստակաւոր գործիչի կոչման։ Պարգեւատրուած է "Պատուոյ նշան" 1981, Հայրենական Մեծ պատերազմի Բ․ աստիճանի 1985 շքանշաններով, "Մովսէս Խորենացի" եւ բազմաթիւ այլ մետալներով։ ՀՀ Նախագահի մրցանակակիր 2003, Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանի ասպետ 2010։

                                     

5. Արտաքին յղումներ

  • "Հայագիտութեան մերօրեայ հսկան. Յովհաննէս Բարսեղեան" յօդուածը "Ազգ" օրաթերթի մէջ
  • "Ուղղագրական-ուղղախօսական, թերմինաբանական բառարան", Յովհաննէս Խաչատուրի Բարսեղեան։ "Լոյս" Հրատարակչութիւն, Երեւան, 1973։
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →